Categorie · Tradities & geschiedenis
Symbolen, mythen & folklore
In deze categorie vind je de verhalen en beelden die door de Japanse cultuur heen lopen: van de wezens uit de folklore en klassieke volksverhalen tot symbolen en oorsprongsmythen. De onderdelen hieronder zijn inhoudelijke invalshoeken, geen officieel of historisch vaststaand classificatiesysteem — verhalen groeiden per streek en per periode, en lopen vaak door elkaar heen.
Bestiarium
Yokai
Kitsune, tanuki, kappa, tengu en oni: de bovennatuurlijke wezens uit de Japanse folklore, elk met hun eigen profiel.
Bekijk alle yokai →Verhalen
Volksverhalen
Klassieke vertellingen als Momotaro, Kaguya-hime en Urashima Taro — de verhalen die generaties lang werden doorverteld.
Ontdek de verhalen →Beelden & tekens
Culturele symbolen
De betekenis achter terugkerende beelden en tekens in de Japanse cultuur — van de kersenbloesem tot de wenkende kat.
Ontdek de symbolen →Verhalen over het ontstaan
Oorsprongsmythen
Verhalen over het ontstaan van Japan, zijn goden en zijn landschap — zoals die in oude kronieken en verteltradities zijn overgeleverd.
Ontdek de mythen →Meer over Japanse folklore
Stel je een zomeravond voor in een dorp op het platteland. Kinderen krijgen te horen dat ze niet te dicht bij de rivier moeten spelen, want daar zou een kappa wachten. Een paar straten verder staat een stenen vos bij de ingang van een schrijn, en bij de deur van een eethuis zwaait een gelukskat met haar poot. In een paar minuten heb je dan folklore, mythe en symbool gezien, zonder dat iemand het zo noemt.
Die vermenging is typisch voor Japan. Veel verhalen komen uit een wereld waarin shinto en boeddhisme eeuwenlang naast elkaar bestonden, en daarin lopen goden, geesten en dieren met bijzondere krachten vanzelf door elkaar. De oudste geschreven bronnen, zoals de Kojiki uit 712, leggen de mythen over het ontstaan vast. Volksverhalen en yokai leefden veel langer voort in de mondelinge traditie. Ze kregen pas later een vaste vorm, onder meer in boeken en prenten uit de Edoperiode.
Wie de onderdelen hieronder leest, ziet dezelfde thema's steeds terugkomen: ontzag voor de natuur, de dunne grens tussen de mensenwereld en een andere wereld, en wat er gebeurt als je een belofte breekt. Begin gewoon waar je nieuwsgierigheid ligt. De verhalen verwijzen vanzelf naar elkaar.
Veelgestelde vragen
Wat is Japanse folklore?
Japanse folklore is het geheel van volksgeloof, verhalen, wezens en gebruiken dat generaties lang is doorgegeven, eerst vooral mondeling en later ook op schrift.
Wat is het verschil tussen een mythe en een volksverhaal?
Een mythe gaat meestal over goden en het ontstaan van de wereld en staat in oude kronieken als de Kojiki. Een volksverhaal speelt in de mensenwereld, kent veel streekvarianten en werd vooral mondeling doorverteld. In de praktijk lopen ze soms in elkaar over.
Wat zijn yokai?
Yokai zijn bovennatuurlijke wezens uit de Japanse folklore, van ondeugend tot gevaarlijk. Bekende voorbeelden zijn de kappa, de tengu en de vos kitsune. Veel yokai kregen hun bekende uiterlijk pas in geïllustreerde boeken uit de Edoperiode, toen kunstenaars ze systematisch gingen tekenen.
Geloven Japanners nog in deze verhalen?
Voor de meeste Japanners zijn het geen letterlijke geloofszaken meer, maar de verhalen leven volop voort. Je ziet ze terug in feesten bij schrijnen, in beelden en amuletten, en in manga, anime en games die oude figuren steeds opnieuw gebruiken.