Oorsprongsmythen · Symbolen, mythen & folklore
Oorsprongsmythen
Oorsprongsmythen vertellen hoe Japan, zijn goden en zijn landschap volgens de verteltraditie zijn ontstaan. De bekendste verhalen staan in de oudste kronieken, de Kojiki en de Nihon Shoki — maar ze zijn geen historische of geologische verslagen. Het zijn verhalen die verklaarden waar het land vandaan kwam en wie er mocht heersen.
Overleveringen en geschreven versies kunnen verschillen: dezelfde mythe bestaat vaak in meerdere varianten, en geen enkele versie is de officiële. “Oorsprongsmythen” is daarbij een redactionele groepering op deze site, geen vaste historische categorie. Hieronder vind je de mythen die we hebben uitgewerkt.
Izanagi & Izanami
イザナギとイザナミIzanagi en Izanami zijn het godenpaar uit de Japanse scheppingsverhalen. Samen scheppen ze de eilanden van Japan en een groot aantal goden, tot Izanami sterft bij de geboorte van de vuurgod. Izanagi volgt haar naar de onderwereld, keert terug en zuivert zich — en uit die zuivering worden drie belangrijke goden geboren, onder wie de zonnegodin Amaterasu.
Lees de mythe →Amaterasu en de grot
天照 (あまてらす)Amaterasu is de zonnegodin uit de Japanse scheppingsverhalen en een van de belangrijkste kami. Haar bekendste verhaal gaat over de grot: na een conflict met haar broer Susanoo trekt ze zich terug in een rotsgrot, waardoor de wereld in duisternis zinkt. De andere goden weten haar met een spiegel, juwelen en een dans terug te lokken — en het licht keert terug.
Lees de mythe →Susanoo
スサノオSusanoo is de stormgod uit de Japanse scheppingsverhalen en de broer van de zonnegodin Amaterasu. Hij is bekend om twee dingen: zijn vernietigende gedrag, dat Amaterasu naar de grot dreef, en zijn heldendaad daarna — het verslaan van de achtkoppige draak Yamata-no-Orochi, uit wiens staart het zwaard Kusanagi tevoorschijn kwam.
Lees de mythe →Meer over de oorsprongsmythen
Bij Futami, niet ver van Ise, steken twee rotsen uit de zee, verbonden door een dik touw van rijststro. Ze heten Meoto Iwa, de getrouwde rotsen, en worden in verband gebracht met Izanagi en Izanami, het godenpaar dat volgens de mythe de Japanse eilanden voortbracht. Wie daar bij zonsopgang staat, ziet hoe dicht mythe en landschap in Japan bij elkaar liggen.
De bekendste oorsprongsmythen staan in twee kronieken uit de achtste eeuw: de Kojiki uit 712 en de Nihon Shoki uit 720. Ze werden aan het hof samengesteld en verbinden het ontstaan van het land met de afstamming van het keizerlijk huis. De zonnegodin Amaterasu geldt daarin als voorouder van de keizers. Dat maakt de verhalen ook politiek: ze gaven het hof een goddelijke oorsprong.
Tegelijk zijn het gewoon meeslepende verhalen, vol ruzie, rouw en verzoening. Je komt ze tegen in schrijnen, in rituelen en in moderne manga en games. Lees ze als verhalen, niet als geschiedenis.
Veelgestelde vragen
Wat zijn Japanse oorsprongsmythen?
Japanse oorsprongsmythen zijn verhalen over het ontstaan van de eilanden, de goden en het keizerlijk huis, vooral overgeleverd in de Kojiki en Nihon Shoki.
Wat is de Kojiki?
De Kojiki is de oudste bewaarde kroniek van Japan, voltooid in 712. Het werk begint bij het ontstaan van hemel en aarde en de tijd van de goden, en loopt door tot de vroege keizers. Het is een van de belangrijkste bronnen voor de shintomythologie.
Wie zijn Izanagi en Izanami?
Izanagi en Izanami zijn het godenpaar dat volgens de mythe de Japanse eilanden en veel goden voortbracht. Na de dood van Izanami volgt Izanagi haar naar de onderwereld. Die reis loopt uit op een definitieve breuk tussen de wereld van de levenden en de doden.
Zijn deze mythen historisch waar?
Nee, het zijn geen historische of geologische verslagen. De kronieken werden eeuwen na de beschreven gebeurtenissen aan het hof samengesteld, mede om het gezag van het keizerlijk huis te onderbouwen. Ze vertellen vooral hoe men toen naar de wereld keek.